پردوُم اوچے گُلابو پژالی
تحریر: ڈاکٹر عنایت اللہ فیضیؔ
تان وختو جو پژال 60 سال اچہ ایغو پوشیتانی، ایوالی شہرہ دور وینی بیتی دیہوتے اچی نو گیرو برائے۔ ایوالی مُلکھو پیڅھی بوغدو برائے خور ملکھہ بی تان عمرو سار کوری اشپیرچیلی بیتی اچی گیرو برائے۔ تان څیقیہ اوچے جوانیہ کھاڑ ایغو یارگینی برانی۔ ہانیسے ایوالو عمر 80 سال ایوالو عمر 75 سال بِکو شوخسیرو وخت کھاڑان ہردئیی گویان، پردوم ران کی ڈفو اشٹوک مہ بو ہردی گویان۔ گلاب ران کی پژالی مہ ہردی گیتی مہ غیچ غیچہ اشرو بونیان۔ پردوم ران کی دی لا تو پژالان میتار اوشو۔ بُوکو زیروک نیزی گوڑو دراوتاٶ۔ اسپہ کی روچھی گوسی نیرونہ تہ پوشی پژالیوتے ارمان کوسی، مالن نیویری گورا پت تہ لاڑیسی۔ گلاب شروپ کوری چینیو تن پروشٹہ لکھی ریران کی مہ دستہ جو بوک اوشونی۔ ای بوکو میرزہ مراد متے دیتی استائے، ای بوکو مہ بیچی اݰقومنار متے انزئیے استائے۔ کھاڑ بوک شارو سرونگ اشوونی۔ کھاڑ زیروک نیرو اوشونی۔
پردوم ریران کی دی لا تو چھوچہ پایان لاکاوا بوک دیکو درست دیہا کارہ دیاٶتائے۔ گلاب بوک پرائے رے اسپہ نن گینی تیزے مالن یوو لاکونی اسپہ مالن نیرونہ انگیتی امیشتے بِسی۔ کیچہ مزہ کوراٶ اوشوئے۔ گلاب ای غیچو ݯت یو ݱینگئے ریران کی تو منشور عاشق اوشوو نا۔ چھوچہ شامہ نیرونہ ہتو سوم جو اپک لو دیکو تہ ارمان چھیاٶ اوشوئے اچی تو دی پژال بیتی اسپہ موژی اوتیتاٶ، ہتو پائے چَھنی کوریکو شیرمو دیکی نو تارے تو تان چھانیو کوݰکی دیتی پایو نست کوری ہتو دورو ویلٹی بیکوتے مہمیز کوراٶ اوشو۔ ہمی لوان کار کوری پردوم ریران کی ہتو دورار کیچہ ہوست نگالی آلانی؟ گلاب ریتائے کی ہوست نگالی پژالو دستور، کیڑی وہرکُو اریر یا پائے چَھنی اریر ہتے دورار ای بھانو جم ݰاپیک پژالانن تے انگونی۔ تروق دونہ سناباچی بوئے ہتے ٹیکہ ای ہدام پوشور بوئے۔ ہتے سوم جوہجو خستہ ݰاپیک دی انگونی۔ ہایہ دستور اوشوئی۔
تہ دوستو دورار کیہ نوغ میراث کوری اسپتے ݰاپیک نو آلانی۔ ہوݰ اروا، ہوتے ہوست نگالی ریر۔ تہ ہردی پورتایا؟ کوس دوری کی جم ژیری ارینی، پژالان تے جم ݰاپک کوری انگونی۔ کوس دوری کی ڈاشٹی ارینی پژالانن تے جم بھانو کوری انگونی۔ ہیس دی دستور اوشوئے۔ پردوم ریتائے کی سف مہ ہردی گونیان۔ ݰوتارہ سورخمو دوری ڈاشٹی کوری اسپہ تے بھانو انزئیکو روخسیرو برانی۔ ہتو مالن نیرونار اچی داڑئیک دی مہ یادی گویان۔
پژالن کیچہ عزت اوشوئے۔ کیچہ طاقت اوچے اختیار اوشوئے۔ گلاب ریتائے کی بہیل بوس مہ ہتے میتاریو نو روخڅی اسک براؤ۔ یا لوڑے مہ ہتے بوکوتے انگریزان “بیگل” نام لاکھیتانی، پاکستانی افسران طوروم رے نامینیان۔ چھاونیہ ہانیسے دی شیر، مہ پھکوڑو جورونی، توتیرو پوݯ باوتانی، ہتو دی اسکوٹو پھکوڑا ݯاکے اسونی۔
مہ میتاریہ پژالان شیرمو دیاوتانی، ہتو ہیش کا گانیکو نو بیتی اسونی۔ گلابوتے کار کوری پردوم ریتائے کی دی لا برار اوا دی دونیمان اسپہ ہتے شیرمو ہیش کورہ مہ غیچی نو ہائے۔ “موشٹی قاچیو دوئے قاچی کھونگیرو دوئے کھونگیر موشٹیو دوئے۔” انگریزان ہموتے فارمولا نام لاکھی اسونی، اسپہ ہموتے دستور راؤتام۔ تہ ہردی گویانا چوڑاک شیرموا کیچہ تیز اوشوئے۔ تہ سوم دست دیتی ہوستو اُسنے کھکار ݱانگ نیزی کی آلائے بے خباریا موشٹی کوری قاچیوتے لاکھوئے۔ خوئے قاچی کوری کھونگیرو موژی جو کوئے، خوئے کھونگیر کوری موشٹیو دوئے۔ گلاب لو گنی ریتائے کی تو چوڑاکو لوؤ دوسان مہ پوشیرو پژالانن موژی مایوں سفان سار جم اوشوئے۔ شیرموا لوٹھوروچے څیروو حساب اوشوئے۔
لوٹھورؤا چوکی گوئے سفو سار څیروا توری نَسی نسیر، پایان روچھاوا پژالانن جو دستور اوشونی۔ اؤلو دستور بھیر بوژیک۔ فروسکی ویلٹی جوالان بھیر، کھوڑی ویلٹی جوالان، اچہ جوالان، پروشٹہ جوالان، مالن پہتے یا چھاغئے اسیکہ، کیہ کوروم کی نیستائی شیرمو دوسی، مال چھنی یا وھرکو کی اریر ہتو گنی دوروتے الیکو بچے شیرمو، دودیری بی دار یا اوغ انگیکو بچے شیرمو، دورا بی ہوست نگالی یا ژیری یا ڈشٹیو ݰاپیکو انگیکو بچے شیرمو۔ لوٹھوروچے څیرو بکو ہے دستوروتے انگریزان سنیارٹی ریتانی، ہانیسے لوٹھوروتے سنیئر ریکو رواج شیر۔
پردوم ریتائے کی تہ اپاکار لُو اویریتم۔ اسپہ پژالیو سالہ ای کما مس دورا شوخسی شینی ای کما مس غرئیا پھار بی شینی۔ غریا پژالی بو مشقتیو کوروم اوشوئے۔ کا کی تان لیشان ہیٹہ داڑیئے اسور ہسے دی پژالان کورمئیکو چق بوئے۔ کا کی استوران یا گوردوغان ہیٹہ داڑیئے اسور ہسے دی ما استور دمی اریر، گوردوغ کھیرانو اریر، لیشو بچھوڑ اریر، مہ مالن وا اولاغن خبارا گیئے رے پژالوتے اوجاد کوئے۔ غری نیسیک گریݰپو اولو مسی بوئے۔ ہتے مسی لیشان ݰونگو بیک شروغ بوئے۔ گوردوغن خرجلو دی ہے ٹیمہ بوئے۔ استوران دسپرانو وخت دی ہیس تان۔ ہے مسی لوٹ پونگی مݰکی لین نو بوئے۔ ہے مقابلا شوروتے کی ݰوئیتائے کریزی پونگیان تھوٶ وخت بوئے۔ بران اوچے رومڅیرو کی تھوؤ اشونی ای رومار نیسی خور رومہ دی بینی، ہیتانتے وال بیلیک۔ یومیون کی ہوے ادرخو مرویان دئیکو وخت بوئے۔ تھاواݱو گوے۔ غریہ چھویو دی پائیتا انگار دیتی مالنتے وال بیلیک۔ بیریو ژاندارو دی خطرہ بیکن انگار دیتی ڈفان پیݯئیاٶ گورہ پت اشٹوک بوئے۔ ہݰ کی ہوئے بیریو ژاندار ݰوئے نو گوئے۔
غریو ای خوبی ہیہ کی مالن ہوݰ کورین بوئے۔ پایو سار اژیرو ای سالہ پت چھنی، جو سالہ کی ہوئے گریݰ، تروئے سالار توری کی نسائی پائے، سوت سالہ کی ہوئے باسیر، ہیہ زائیلہ نری چھنی تروئے سالہ کی ہوئے رونڅیرو، ہیرار لوٹ کی ہوئے بیشار۔ کوٹیکار اچی تیݯ، کیڑیو سار اژیرو ای سالہ پت وھرکو، جو سالہ کی ہوئے دوربیغ، ہیرار لوٹ کی ہوئے بھیش، ہیرار لوٹ کی ہوئے کیڑی۔ نری وھرکو دوربیغار توری تھوو، ہیرار توری بران، ہیرار لوٹ کی ہوئے وھرکالو۔
ہمی نامان سوم جوستہ مالن میہیر دی شینی۔ مثلاً کیڑیوتے زیوور دی رینی، موت زیوور دی، پایوتے کریزی رینو بوئے، تیچھوتے پالاغی یا چاکوڑی رین بوئے۔ لیشو اوچے ریݰووتے گواٹونگ رے میہیر کوریکو رواج شیر۔ کریزیان مال روݯھینی ژاغار دوروتے انگیاوا لواہ رے باشونو شیر، زوغان دوئیکو بچے “زوغ دویو” رے بو امبوہ باشونو شینی، زوغوتے باشئیکو زوغ نوہونجی ݯھیر دوئے۔
پردوموچے گلابو مشقولگیان کار کوری مہ غیچ دیخ دیخ اوراری بینی۔ گھڑیو لوڑتم کی گور بیرو بیرائے۔ اوا ریتم کی دی شیرمو انگیور۔ شیرمو دیتی کوس کی نیزیتم ہسے دواہتو ہوریر۔ شیرمو دیتی مہ نیزیتانی اوا دواہتو ہوریکو جو کھاڑ پژالن مہ گنی راہی ارینی۔
مہ پژالو نام نکی بخدورو لوواہ
مہ پژال پھوک اسور باردورو لوواہ
Posted on 2 May 2024
